تفاوت سقف وافل و یوبوت در چیست؟ نقد و آنالیز این دو سقف نوین
به گزارش وبلاگ عینک با کلاس، سقف وافل و یوبوت دو مورد از سیستم های سقفی نوین در ساختمان سازی هستند. هر یک از این سیستم ها ویژگی ها و اجرای خاص خود را دارند. سقف های وافل و یوبوت از جنبه های مختلفی شباهت هایی با یکدیگر دارند اما تفاوت هایی نیز میان این دو وجود دارد. این تفاوت ها هستند که موضوع انتخاب یکی از این دو را مهم تر می نمایند. از این رو، در این مقاله از ویکی ساختمون به آنالیز تفاوت میان سقف وافل و یوبوت از جنبه های فنی، ساختاری و مالی خواهیم پرداخت.
سقف وافل چیست؟
قبل از اینکه به آنالیز تفاوت میان سقف وافل و یوبوت بپردازیم، تعریف مختصری از هر یک ارائه می دهیم. سقف های وافل را تحت عنوان سقف های قالب غیر ماندگار هم می شناسند. عنصر اصلی در ساخت این سقف ها قالب های غیر ماندگار وافل هستند. این قالب به عنوان یک قالب غیر ماندگار سقف محسوب می شود؛ یعنی پس از بتن ریزی سقف، از بتن جدا شده و امکان استفاده مجدد از قالب در سقف های بعدی یا پروژه های بعدی را دارا است و پس از اتمام عمر مفید آن قابل بازیافت است.
با این خصوصیات، تمامی بلوک های سقفی را می توان از ساختمان حذف کرد و این علاوه بر حفظ منابع ملی به استحکام، سبک سازی و ایمنی بیشتر ساختمان در زمان وقوع زلزله یاری خواهد نمود. با توجه به شکل قالب تمامی تیرچه های پیش ساخته به همراه مسائل نصب آن ها در سقف حذف خواهد شد و به دلیل اجرای تیرچه درجا از نظر فنی بسیار بهتر و راحت تر اجرا می شود.
در این سقف ها قالب های وافل عامل ایجاد تیرچه های منظم متعامد و جایگزین بتن ناکارآمد در نواحی مشخصی از سقف می شوند. از آنجایی که کاهش پدید آمده در وزن مرده سقف به مراتب مؤثرتر از کاهش ناچیز سختی دال است، می توان از این فناوری برای ساخت سازه هایی با دهانه بلند بهره برد. برای جزئیات بیشتر در مورد چیستی سقف وافل می توانید به مقاله سقف وافل چیست؟ تعریف، روش های اجرا و مزایای آن مراجعه کنید.
سقف یوبوت چیست؟
سقف یوبوت بر خلاف سقف وافل، از نوع قالب های ماندگار هستند. یوبوت محصولی پلیمری با پایه پلی پروپلین است که با هدف سبک سازی دال ها در سقف و پی های گسترده بتنی طراحی شده است. استفاده از یوبوت امکان هم تراز شدن ستون های قارچی شکل با ضخامت دال و یا سقف را فراهم می سازد.
این دال با حذف بتن غیر سازه ای و کششی توسط حجم های پلاستیکی با حداقل بار مرده و حداکثر بازدهی و باربری به صورت دال تخت مجوف دو محوره همگن کار می نماید. این امر موجب می شود که این دال ها تمام مزیت های دال توپر را داشته باشد و از هر جهت مانند یک دال صلب و یکپارچه عمل کند و از سوی دیگر معایب دال توپر یعنی وزن بالا و ضریب راهنمایی حرارتی و صوتی بالا را نداشته باشد.
این محصول همانند بلوک های سفالی و پلی استایرنی دارای هندسه مکعبی است که با توجه به احتیاج پروژه و محاسبات طراحی، ابعاد مختلفی دارد. برای اطلاعات بیشتر در مورد چیستی و چگونگی سقف های یوبوت می توانید نگاهی به مقاله سقف یوبوت چیست و چه کاربردهایی دارد؟ مزایا، معایب و ارتفاع آن داشته باشید.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر ساختار
سقف وافل و یوبوت از نظر سازه ای تفاوت های بارزی با یکدیگر دارند در فرایند اجرای دال های مجوف با استفاده از یوبوت، پس از آرماتور گذاری لایه زیرین یوبوت ها کنار هم روی شبکه آرماتور زیرین قرارگرفته و پس از قرارگیری آرماتور برشی میانی و همچنین آرماتوربندی لایه فوقانی، بتن ریزی انجام می شود. در نهایت مقطع دال به صورت I شکل درآمده و عملکرد بهتری خواهد داشت.
در مقایسه با سقف یوبوت، سقف وافل نوعی از دال های دومحوره مجوف است که مقطع T شکل دارد. سقف وافل با این ساختاری که دارد در مقایسه با دال توپر تخت یا تیر و دال به دلیل حذف محدوده های ناکارآمد مانند قسمت میانی دال، بسیار کم هزینه تر و کارآمدتر خواهد بود.
به طور خلاصه می توان در مورد تفاوت های سازه ای میان این دو سیستم سقفی از نظر ساختار و سیستم سازه ای عنوان داشت که سقف یوبوت اساساً دال بتنی محسوب می شود و روش طراحی این نوع سقف ها همانند دال های بتنی توپر است. در طرف مقابل، سقف وافل یک نوع سقف تیرچه دوطرفه است.
تفاوت سقف وافل و یوبوت در نحوه اجرا
در سیستم سقف یوبوت، پس از بستن قالب ابتدا شبکه آرماتور پایین دال اجرا می شود. سپس قالب های یوبوت مطابق نقشه سازه در محل های خود قرارگرفته و سپس شبکه آرماتور بالا بسته می شود. در اجرای این سیستم بتن ریزی 2 مرحله ای است.
در مرحله اول بتن ریزی تا حدود پایه های قالب اجرا شده و سپس مرحله دوم بتن ریزی انجام می گیرد. در سقف یوبوت روانی بتن باید در حدی بوده تا بتن به راحتی زیرقالب حرکت کند. در این سقف الزامی است میان تمام حجم های یوبوت به دلیل فرم مکعبی در هر جهت عمل ویبره انجام شود.
پیشنهاد ویژه: سقف های جدید سازه ای، معرفی انواع + اجرا و قیمت ها
در سقف های یوبوت جهت افزایش اسلامپ بتن از فوق روان نماینده ها استفاده می شود. استفاده از فوق روان نماینده ها باعث تحمیل هزینه های مالی می شود. درصورتی که زمان بین 2 مرحله بتن ریزی مقداری طولانی شود، موجب گیرش سریع بتن و ایجاد درز سریع می شود.
در سقف های وافل پس از بستن قالب زیرین، قالب های وافل مطابق نقشه سازه در محل خود قرار داده شده و سپس شبکه دال فوقانی و تحتانی اجرا می شود. پس از بستن آرماتورها، بتن ریزی یک باره انجام می شود. در نتیجه با یکپارچه اجرا شدن بتن از ایجاد درز سرد جلوگیری به عمل می آید. همچنین بتن ریزی از سهولت و سرعت بیشتری برخوردار است.
پس از بتن ریزی و طی شدن حداقل زمان مطابق با مبحث 9، قالب های وافل و ابزار اجرا قالب برداری می شود. به طور خلاصه با توجه به وزن پایین تر سقف وافل و احتیاج به مقدار کمتری از تجهیزات مانند جک و لوله و همچنین اجرا مستقیم روی زیرسازی می توان گفت که اجرای سیستم سقفی وافل در مقایسه با یوبوت راحت تر و سریع تر صورت می گیرد.
مقایسه میان وافل و یوبوت از نظر مقاومت در برابر آتش سوزی
سیستم های سقفی وافل و یوبوت از نظر مقاومت در برابر حرارت های بالا هم تفاوت هایی با یکدیگر دارند. در سقف وافل همانند سقف تیرچه بلوک تنها یک دال بتنی استفاده می شود. مقدار مقاومت زمانی در برابر حریق برای این نوع سقف ها در حدود 20 دقیقه است. ولی در سقف یوبوت همان گونه که اشاره شد از دولایه دال بتنی در بالا و پایین استفاده شده است که این امر سبب افزایش مقاومت حریق سقف و تحمل سه ساعت دمای 1000 درجه سانتی گراد می شود.
تفاوت وافل با یوبوت از نظر بار مرده ساختمان
سیستم های سقفی وافل و یوبوت هر یک نقش متفاوتی از خود در کاهش بار مرده ساختمان ایفا می نمایند. در سقف های وافل فاصله تیرچه های متعامد بیشتر از سقف یوبوت است و همچنین در سقف های وافل لایه زیرین دال که عمدتاً ناکارآمد و ترک خورده محسوب می شود نسبت سقف یوبوت حذف شده است. درنتیجه سقف وافل وزن مرده به مراتب کمتری نسبت به سقف یوبوت دارد. بهینه سازی در وزن مرده سقف موجب کاهش تقاضاهای لرزه ای می شود.
تفاوت وافل و یوبوت از نظر هزینه
هزینه نهایی اجرای این دو سیستم سقفی هم تفاوت هایی با یکدیگر دارند. سیستم وافل و یوبوت تشابه فنی و اجرایی فراوانی نسبت به هم دارند و همچنین به لحاظ هزینه تمام شده بسیار به هم شبیه است چرا که هزینه اولیه قالب های یوبوت کمتر و هزینه اولیه قالب های وافل زیادتر است ولی در مقابل مصرف بتن در یوبوت نسبت به مصرف بتن در وافل بیشتر است. از نظر آرماتور مصرفی نیز، هزینه تمام شده این دو سقف مشابه هم است.
به طور خلاصه، احتیاج به استفاده از روان نماینده ها، استفاده بیشتر از میلگرد و بتن در فونداسیون و تیر در سقف های یوبوت و همچنین نحوه اجرای پیچیده تر باعث می شود که هزینه نهایی سقف های یوبوت مقداری از سقف های وافل بیشتر باشد.
تفاوت سقف وافل و یوبوت از نظر ارتعاش و صوت
سقف وافل دارای مقطع T شکل بوده و برخلاف سیستم سقف یوبوت فاقد دال بتنی زیرین است. دال فوقانی در سقف وافل دارای ضخامتی در حدود 5 سانتی متری است. در سیستم یوبوت مقطع سقف به شکل I دارای دو دال بتنی در بالا و پایین است. در علم استاتیک مقطع I شکل از مقاومت خمشی و صلبیت بالاتری نسبت به مقطع T شکل دارد.
از طرفی هم کنترل ارتعاش سقف رابطه مستقیم با ممان اینرسی مقطع دارد. این رابطه مستقیم و غیرخطی است و بستگی به عوامل دیگری مانند جنس و درجه میرایی آن و دهانه دارد. از آنجایی که سیستم سقف یوبوت ممان اینرسی بیشتری نسبت به سقف وافل دارد، در نتیجه در بحث ارتعاش دارای رجحان نسبی نسبت به وافل است. همچنین به دلیل وجود دولایه دال بتنی در سقف های یوبوت این سقف ها نسبت به سقف وافل صوت کمتری را منتقل می نمایند.
مقایسه وافل ویوبوت از نظر زیباشناسی
زیباشناسی دیگر مؤلفه ای است که میان دو سیستم سقفی وافل و یوبوت عملکرد متفاوت خواهد داشت. نمای زیر سقف یوبوت به صورت کاملاً مسطح و مشابه سایر سقف ها است در حالی که نمای زیر سقف کاملاً اکسپوز است و می توان از این نما در سقف پارکینگ ها و مشاعات، بدون احتیاج به نازک کاری بهره برداری کرد.
سخن آخر
سیستم های سقفی وافل و یوبوت به عنوان سقف های نوینی که استفاده از آن ها روز به روز در حال افزایش است، تفاوت و شباهت هایی با یکدیگر دارند. در این مقاله این دو سقف از نظر هزینه، سرعت و سهولت اجرا، مقاومت در برابر حرارت، وزن و زیباشناسی با یکدیگر مقایسه شدند.
منبع: ویکی ساختمان